Jak wdrożyć PPWR w przedsiębiorstwie?

12 sierpnia zaczęły obowiązywać przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (Dz. Urz. UE. L 2025/40 z 22.01.2025 r., „PPWR”), ustanawiającego zharmonizowane przepisy wobec opakowań, zarządzenia odpadami opakowaniowymi oraz odpowiedzialności producentów w tym zakresie na obszarze Unii Europejskiej.

Firmy farmaceutyczne – jak wiele innych branż – również podlegają wymogom nowej regulacji, choć opakowania części produktów są zwolnione z realizacji niektórych wymogów (m.in. zdatności do recyklingu i minimalnej zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych).W pozostałym zakresie, w tym w odniesieniu do przepisów, które zaczęły obowiązywać 12 sierpnia br., firmy farmaceutyczne również muszą wdrożyć procedury i rozwiązania zapewniające zgodność z PPWR. W szczególności należy wykazać, że opakowania produktów wprowadzanych na rynek nie zawierają metali ciężkich (oraz, w odniesieniu do opakowań żywności, również PFAS) w stężeniach przekraczających limity wskazane w przepisach PPWR.

Już od 12 sierpnia przedsiębiorcy, który wprowadzają opakowania niezgodne z PPWR mają obowiązek podejmowania działań naprawczych, w tym – w razie konieczności – ich wycofania z rynku lub odzyskania od konsumentów. Choć szczegóły co do kontroli i kar określą przepisy krajowe, które dopiero czekają na uchwalenie, naruszenie obowiązków już teraz może potencjalnie skutkować zobowiązaniem do wycofania produktów w przyszłości.

Nie ulega zatem wątpliwości, że PPWR i wynikające z niego obowiązki należy traktować poważnie, ale jak się za to zabrać?

Po pierwsze, analiza portfolio opakowań identyfikacja roli

Zakres obowiązków uzależniony jest od roli, jaka może być przypisana danemu przedsiębiorcy w odniesieniu do poszczególnych strumieni opakowań. Wymaga podkreślenia, że jeden podmiot gospodarczy może pełnić kilka ról w odniesieniu do różnych produktów, i w rezultacie podlegać obowiązkom przypisanym do każdej z nich. Najważniejszymi z tych ról są: (i) wytwórca, importer i dystrybutor, i dla każdej z nich przepisy PPWR przewidują odmienne, ale uzupełniające się obowiązki.

Po drugie, przygotowanie do realizacji obowiązków wynikających z przypisanej roli

Od 12 sierpnia obowiązki wynikające z PPWR muszą być realizowane w odniesieniu do każdego wyrobu, który zalicza się do opakowań. Kluczową rolę odgrywa wytwórca, czyli każda osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza opakowanie lub zapakowany produkt, a także podmiot, pod którego nazwą lub znakiem towarowym opakowanie jest projektowane lub wytwarzane. To na wytwórcy spoczywa obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności opakowania, sporządzenia dokumentacji technicznej oraz deklaracji zgodności UE, a następnie przechowywania tej dokumentacji przez wymagany okres. Wytwórca musi również zapewnić właściwe oznakowanie opakowania, w tym umieszczenie na nim swoich danych identyfikacyjnych.

Importer, czyli podmiot wprowadzający na rynek UE opakowanie pochodzące z państwa trzeciego, przed wprowadzeniem opakowania do obrotu musi zweryfikować, czy wytwórca dopełnił swoich obowiązków – przeprowadził ocenę zgodności, sporządził dokumentację i prawidłowo oznakował opakowanie. Niezależnie od tego importer jest zobowiązany umieścić na opakowaniu własne dane identyfikacyjne oraz przechowywać kopię deklaracji zgodności UE. W razie stwierdzenia lub podejrzenia niezgodności importer musi niezwłocznie podjąć działania naprawcze i poinformować organy nadzoru rynku.

Dystrybutor, czyli podmiot udostępniający opakowanie na rynku, który nie jest ani wytwórcą, ani importerem, przed udostępnieniem opakowania musi zweryfikować, czy wytwórca i importer dopełnili swoich obowiązków, w tym prawidłowo oznakowali opakowanie. Jeżeli dystrybutor ma podstawy sądzić, że opakowanie nie spełnia wymogów, nie może go udostępniać do czasu doprowadzenia do zgodności. Dystrybutor odpowiada również za to, aby warunki przechowywania i transportu nie zagrażały zgodności opakowania z wymaganiami PPWR.

Warto pamiętać, że importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowanie do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje je w sposób mogący wpłynąć na zgodność z PPWR, zostaje uznany za wytwórcę i podlega pełnemu zakresowi jego obowiązków.

Po trzecie, przygotowanie procedury

PPWR nie przewiduje minimalnego progu ilości opakowań, poniżej którego zapewnienie zgodności nie byłoby wymagane. Analiza musi zatem objąć każdy wyrób kwalifikujący się jako opakowanie, który jest udostępniany na rynku lub wprowadzany do obrotu. Obowiązek ten dotyczy nie tylko opakowań produktów oferowanych w ramach zwykłej działalności przedsiębiorcy, lecz także opakowań materiałów marketingowych — nawet zamawianych w niewielkich ilościach i udostępnianych nieodpłatnie.

Procedura zgodności z PPWR wdrażana w przedsiębiorstwie powinna obejmować wszystkie opakowania wykorzystywane w działalności spółki. Warto przy tym mieć na uwadze, że zapewnienie pełnej zgodności może wymagać zaangażowania wielu zespołów w ramach jednej organizacji.

Mateusz Glinka
Associate

mateusz.glinka@dzp.pl

Maria Szczurek
Associate

maria.szczurek@dzp.pl