Egzekwowanie obowiązku zapewnienia kompetencji w zakresie AI: czego pracodawcy muszą nauczyć pracowników

Od 2 lutego 2025 r. każda organizacja, która dostarcza system AI lub korzysta z niego na terenie UE, podlega obowiązkowi, który umknął uwadze wielu podmiotów: musi zadbać o to, aby osoby mające styczność z takim systemem rozumiały zasady jego działania. Artykuł 4 aktu w sprawie AI (AI Act) zobowiązuje dostawców i podmioty stosujące systemy AI do „podejmowania działań wspierających rozwój kompetencji w zakresie AI wśród swoich pracowników oraz innych osób zajmujących się obsługą i użytkowaniem systemów AI w ich imieniu”. Nie jest to jedynie postulat. Od 2 sierpnia 2026 r. krajowe organy nadzoru rynku rozpoczęły nadzór nad przestrzeganiem tego obowiązku i jego egzekwowanie, a sam obowiązek pozostaje w mocy już od ponad roku.

Co się zmieniło i dlaczego obowiązek nadal podlega egzekwowaniu?

Sytuacja stała się bardziej złożona w połowie 2026 r. Rozporządzenie (UE) 2026/1744, znane jako Digital Omnibus on AI, zmieniło art. 4 w ramach szerszego procesu upraszczania AI Act. Wcześniej przepis wymagał zapewnienia pracownikom „wystarczającego” poziomu kompetencji w zakresie AI. W motywach rozporządzenia Komisja Europejska przyznała, że tak sformułowany, jednolity i bezwarunkowy standard okazał się trudny do stosowania w praktyce. Zmienione brzmienie przepisu utrzymuje obowiązek, ale usuwa wymóg „wystarczającego” poziomu kompetencji. Organizacje nadal muszą podejmować działania wspierające rozwój kompetencji w zakresie AI, jednak przepisy nie określają już konkretnego poziomu, który należałoby osiągnąć, ani nie wymagają zagwarantowania określonego poziomu wiedzy każdemu pracownikowi.

To istotne złagodzenie wymogów, ale nie oznacza, że obowiązek stał się fakultatywny, ani nie zmienia zasad jego egzekwowania. W FAQ Biura ds. AI Komisji Europejskiej wyraźnie wskazano, że art. 4 „pozostaje obowiązkiem dostawców i podmiotów stosujących systemy AI”, obowiązującym od 2 lutego 2025 r. Od 2 sierpnia 2026 r. nadzór i egzekwowanie tego obowiązku należą do krajowych organów nadzoru rynku, a nie do samego Biura ds. AI. Rozwijanie kompetencji w zakresie AI jest zatem obecnie obowiązkiem prawnym podlegającym egzekwowaniu na poziomie krajowym, choć wymagania są łagodniejsze niż w pierwotnym brzmieniu przepisów.

(...)

Pełny tekst artykułu Aleksandry Auleytner, Partner i Szefa Praktyki IP&TMT, dostępny jest w języku angielskim w najnowszym wydaniu Contact Magazine Online, wydawanego przez Brytyjsko-Polską Izbę Handlową (BPCC).