Sukces klienta DZP w sporze przed NSA dotyczącym gazu CNG

Eksperci z Praktyki Podatkowej reprezentowali spółkę prowadzącą obrót gazem ziemnym (CNG) i posiadającą status pośredniczącego podmiotu gazowego w sporze dotyczącym opłaty paliwowej. Organy Krajowej Administracji Skarbowej wymierzyły spółce opłatę paliwową od CNG przeznaczonego do napędu silników spalinowych, wskazując kwotę na podstawie samodzielnie dokonanego przeliczenia objętości gazu (m³) na masę (kg) przy użyciu wzoru fizycznego opartego na jego gęstości.

Kluczowym zagadnieniem sporu była dopuszczalność takiego przeliczenia. Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym określa stawkę opłaty paliwowej wyłącznie w złotych za 1000 kg, natomiast obrót gazem ziemnym odbywa się w jednostkach objętości – a przepisy nie przewidują przelicznika między tymi jednostkami. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały, że zastosowanie wzoru fizycznego jest wystarczające i nie narusza prawa. 14 stycznia 2026 r., wskutek skargi kasacyjnej przygotowanej przez ekspertów DZP, NSA uchylił wyrok WSA w Gliwicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W skardze kasacyjnej zespół DZP podniósł, że jedynym konstytucyjnie dopuszczalnym rozwiązaniem jest wprowadzenie przez ustawodawcę wyraźnego przelicznika objętości na masę wprost do przepisów – bez tego elementu podstawa obliczenia daniny publicznej nie spełnia wymogów wynikających z art. 217 Konstytucji RP. Wskazano, że luk w konstrukcji daniny publicznej nie można wypełniać pozanormatywnymi metodami obliczeń, nawet jeśli są poprawne z punktu widzenia fizyki, ponieważ prowadziłoby to de facto do tworzenia prawa przez organy podatkowe. Zarzut ten był konsekwentnie podnoszony na każdym etapie postępowania.

14 stycznia 2026 r. NSA podzielił tę argumentację i uchylił wyrok WSA w Gliwicach, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd zgodził się, że ocena legalności decyzji organów podatkowych musi uwzględniać ich zgodność z art. 217 Konstytucji RP, a brak odniesienia się do tego zarzutu przez sąd pierwszej instancji uniemożliwiał kontrolę kasacyjną i stanowił istotną wadę wyroku (sygn. I GSK 472/23 i sygn. I GSK 269/23).

Wyrok ma istotne znaczenie nie tylko dla klienta DZP, lecz dla wszystkich podmiotów obracających CNG. Potwierdza, że elementy konstrukcyjne daniny publicznej – w tym podstawa jej obliczenia – muszą wynikać wprost z przepisów i nie mogą być rekonstruowane przy użyciu pozanormatywnych metod, nawet jeśli są one poprawne z punktu widzenia nauk ścisłych.

Sprawa dowodzi, jak istotna, z perspektywy konstytucyjnej jest prawidłowa konstrukcja podstawy opodatkowania, czego jednak organy podatkowe nie uwzględniają. Stanowisko, iż elementów konstrukcyjnych podatków nie można wywodzić ze źródeł pozanormatywnych, zostało już wcześniej zaprezentowane w sprawie dotyczącej opodatkowania acetylenu, prowadzonej przez Praktykę Podatkową. Sprawy te dowodzą, jak istotne jest podnoszenie w starciu z administracją podatkową argumentów opartych na przepisach konstytucyjnych.  

Sprawę prowadzili partnerzy z Praktyki Podatkowej – Jan Czerwiński i Artur Nowak, przy wsparciu Marty Wieczorek (Senior Tax Consultant).