Eksperci DZP współautorami raportu „Społeczne finansowanie kultury – rozwiązania formalno-prawne”

Finansowanie kultury w Polsce nadal opiera się przede wszystkim na środkach publicznych, a istniejące regulacje prawne i podatkowe nie zawsze sprzyjają angażowaniu biznesu, organizacji społecznych oraz obywateli w długofalowe wspieranie działalności kulturalnej. W efekcie potencjał mecenatu prywatnego, partnerstw międzysektorowych czy innych mechanizmów społecznego finansowania kultury pozostaje w znacznym stopniu niewykorzystany. 

W odpowiedzi na te wyzwania powstał raport „Społeczne finansowanie kultury – rozwiązania formalno-prawne”, przygotowany przez UN Global Compact Network Poland, Narodowe Centrum Kultury, Know-How Hub oraz grono ekspertów reprezentujących środowiska naukowe, instytucje kultury, organizacje społeczne i kancelarie prawne. Publikacja przedstawia propozycje zmian legislacyjnych i systemowych, których celem jest zwiększenie udziału podmiotów prywatnych w finansowaniu kultury oraz stworzenie nowych narzędzi wspierających rozwój mecenatu i współpracy między sektorem publicznym, prywatnym i społecznym. 

W przygotowanie raportu zaangażowani byli eksperci DZP i współtworzyli rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów planowanych zmian: Aleksandra Auleytner, Partner w Praktyce IP&TMT specjalizująca się w prawach na dobrach niematerialnych i prawie autorskim, która zajmowała się również redakcją merytoryczną raportu; Joanna Wierzejska, Partner w Praktyce Podatkowej oraz Michał Przychoda, Counsel w Praktyce Infrastruktury i Energetyki specjalizujący się w doradztwie przy projektach partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). 

Rekomendacje współtworzone przez ekspertów DZP znalazły się w następujących częściach raportu: 

Założenia ustawy o społecznym finansowaniu kultury: rozdział 3 

Aleksandra Auleytner przedstawia argumenty za przyjęciem spójnej regulacji dotyczącej społecznego finansowania kultury. Omawia proponowane definicje mecenatu kultury, mecenasa kultury i kwalifikowanych podmiotów kultury oraz mechanizmy wsparcia, które miałyby zastąpić obecne, rozproszone rozwiązania. 

Partnerstwo publiczno-prywatne: rozdział 4.2 

Aleksandra Auleytner i Michał Przychoda analizują bariery ograniczające wykorzystanie PPP w sektorze kultury. Wskazują, że szersze stosowanie tej formuły nie wymaga nowelizacji ustawy o PPP, lecz przede wszystkim opracowania wytycznych uwzględniających specyfikę sektora oraz zapewnienia instytucjom kultury wsparcia w przygotowaniu i realizacji projektów. Odrębnie proponują podjęcie prac nad nowym instrumentem partnerstwa dla dziedzictwa kulturowego, inspirowanym rozwiązaniami włoskimi, który umożliwiałby podmiotom prywatnym i społecznym inicjowanie przedsięwzięć rewitalizacyjnych. 

Pozwolenia wywozowe: rozdział 4.4 

Aleksandra Auleytner proponuje zmiany w systemie pozwoleń na wywóz zabytków za granicę, służące pogodzeniu ochrony dziedzictwa z promocją polskiej sztuki. Omawia m.in. aktualizację progów wartości, od których zależy obowiązek uzyskania pozwolenia, uproszczenie procedur wywozu czasowego na wystawy oraz wprowadzenie kategorii wywozu promocyjnego. 

Ulgi na kulturę w podatkach dochodowych (PIT i CIT): rozdział 4.7 

Joanna Wierzejska jest współautorką propozycji zachęt podatkowych wspierających zarówno prywatny mecenat, jak i uczestnictwo w kulturze. Opracowanie obejmuje m.in. możliwość odliczania wydatków na bilety, karnety i edukację kulturalną oraz rozwiązania zachęcające przedsiębiorców do finansowania działalności kulturalnej. 

Więcej informacji i możliwość pobrania raportu na stronie UNGC.